Η Βιομηχανική Περιοχή Ηρακλείου βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο μιας έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ της εταιρείας που έχει την ευθύνη της διαχείρισης και των εγκατεστημένων επιχειρήσεων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αυξήσεις των κοινοχρήστων, ο νέος Κανονισμός Λειτουργίας, οι αρμοδιότητες της διαχειρίστριας εταιρείας και, κυρίως, το νέο θεσμικό πλαίσιο που δημιουργήθηκε με τον νόμο 4982/2022.
Το θέμα έχει πλέον οδηγηθεί και στη Δικαιοσύνη, καθώς εγκατεστημένες επιχειρήσεις έχουν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Από την Πειραιώς στη STRIX
Για να γίνει κατανοητή η σημερινή κατάσταση, χρειάζεται να γυρίσουμε πίσω στο 2021.
Η ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. ήταν κατά πλειοψηφία υπό τον έλεγχο της Τράπεζας Πειραιώς, η οποία κατείχε το 65%, ενώ το 35% ανήκε στο Ελληνικό Δημόσιο και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ).
Στο πλαίσιο της συναλλαγής «Mayfair», η Πειραιώς εισέφερε το μεγαλύτερο μέρος της συμμετοχής της στην ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. στη νεοσύστατη STRIX Holdings L.P.
Από τον Δεκέμβριο του 2021 η STRIX κατέχει το 64% της ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ., ενώ η ΕΕΣΥΠ κατέχει 35% και η Πειραιώς διατηρεί 1%. Τα ποσοστά αυτά αποτυπώνονται και στις οικονομικές καταστάσεις της ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ.
Παράλληλα, η Πειραιώς ίδρυσε τη STRIX Asset Management για τη διαχείριση των συμμετοχών της συναλλαγής. Στις 16 Δεκεμβρίου 2021 μεταβίβασε στη Blantyre Capital το 75% της STRIX Asset Management, διατηρώντας το υπόλοιπο 25%. Από τότε η Πειραιώς έχασε τον έλεγχο της ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ., ενώ διατήρησε οικονομική συμμετοχή στη δομή.
Με άλλα λόγια, η STRIX δεν είναι ο διαχειριστής της ΒΙΠΕ Ηρακλείου ως ξεχωριστή εταιρεία. Η διαχείριση ασκείται από την ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ., η οποία όμως ανήκει κατά 64% στη STRIX.
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή: ο νόμος 4982/2022
Το 2022 ψηφίστηκε ο νόμος 4982/2022, ο οποίος δημιούργησε νέο ενιαίο πλαίσιο για την ίδρυση, ανάπτυξη, διαχείριση και λειτουργία των Επιχειρηματικών Πάρκων.
Με το νέο πλαίσιο, η ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. ως Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (ΕΑΔΕΠ) απέκτησε σημαντικές αρμοδιότητες.
Το άρθρο 22 προβλέπει ότι η διοίκηση και διαχείριση του Επιχειρηματικού Πάρκου γίνεται από την ΕΑΔΕΠ, ενώ μεταξύ των αρμοδιοτήτων της είναι η διαχείριση των οικονομικών κεφαλαίων, η αναβάθμιση των υποδομών και η τιμολόγηση και είσπραξη από τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις των κοινοχρήστων δαπανών και άλλων ποσών που προβλέπονται στον Κανονισμό Λειτουργίας.
Παράλληλα, το άρθρο 25 προβλέπει ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η ΕΑΔΕΠ μπορεί να αναλάβει ακόμη και υπηρεσίες που κανονικά παρέχονται από τον οικείο Δήμο, όπως ανταποδοτικές υπηρεσίες.
Εκεί βρίσκεται και η βασική διαφωνία
Οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι το νέο πλαίσιο δημιουργεί μια εξαιρετικά ισχυρή θέση για τη διαχειρίστρια εταιρεία, με περιορισμένη συμμετοχή των ίδιων των επιχειρήσεων στη λήψη αποφάσεων.
Ανάμεσα στα ζητήματα που έχουν τεθεί δημόσια είναι ο τρόπος με τον οποίο καταρτίστηκε και εφαρμόστηκε ο νέος Κανονισμός Λειτουργίας, η επιβάρυνση των επιχειρήσεων με κοινόχρηστες δαπάνες και η δυνατότητα της διαχειρίστριας να επιβάλλει νέους κανόνες λειτουργίας.
Η ίδια η ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. έχει αναρτήσει τη διαδικασία διαβούλευσης για τον Κανονισμό της ΒΙΠΕ Ηρακλείου. Το 2023 ανακοίνωσε διαδικασία τροποποίησης του Κανονισμού και κάλεσε τους ιδιοκτήτες γης σε διαβούλευση και ψηφοφορία.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, μετά από συναντήσεις με εκπροσώπους επιχειρήσεων, η ΕΤΒΑ ανακοίνωσε τροποποιήσεις στο προτεινόμενο κείμενο, μεταξύ άλλων την απόσυρση πρόβλεψης για έλεγχο μεταβολών στη μετοχική σύνθεση επιχειρήσεων και την αφαίρεση προβλέψεων σχετικά με τη διάθεση οικοπέδων.
Οι αυξήσεις των κοινοχρήστων
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία αντιπαράθεσης είναι το ύψος των χρεώσεων.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί από φορείς των επιχειρήσεων και έχουν παρουσιαστεί στον δημόσιο διάλογο, οι συνολικές κοινόχρηστες δαπάνες της ΒΙΠΕ Ηρακλείου φέρονται να αυξήθηκαν από περίπου 902.000 ευρώ το 2022 σε περίπου 1,77 εκατ. ευρώ το 2024. Οι επιχειρήσεις κάνουν λόγο για αύξηση περίπου 96%.
Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν αντικείμενο αντιπαράθεσης και απαιτούν πλήρη έλεγχο των οικονομικών στοιχείων, των επιμέρους δαπανών και του τρόπου επιμερισμού τους.
Η προσφυγή στο ΣτΕ
Το ζήτημα έχει πλέον περάσει στο δικαστικό πεδίο, όπου 121 εγκατεστημένες επιχειρήσεις έχουν κινηθεί νομικά κατά του Κανονισμού Λειτουργίας, ενώ έχει κατατεθεί και αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της υπουργικής απόφασης με την οποία η ΒΙΠΕ Ηρακλείου υπήχθη στο νέο καθεστώς του νόμου 4982/2022.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι εάν το νέο καθεστώς μπορεί να εφαρμοστεί στις παλαιές Βιομηχανικές Περιοχές με τον τρόπο που εφαρμόζεται σήμερα και ποια είναι τα όρια των εξουσιών της διαχειρίστριας απέναντι στις ήδη εγκατεστημένες επιχειρήσεις.
Τι διακυβεύεται
Το θέμα δεν αφορά μόνο το ύψος των κοινοχρήστων. Αφορά το μοντέλο διοίκησης των Βιομηχανικών Περιοχών και την ισορροπία μεταξύ ιδιοκτητών και εγκατεστημένων επιχειρήσεων – διαχειρίστριας εταιρείας – Δημοσίου.
Αφορά επίσης το ερώτημα εάν οι επιχειρήσεις που έχουν επενδύσει επί δεκαετίες στη ΒΙΠΕ μπορούν να έχουν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις που επηρεάζουν το κόστος λειτουργίας και την περιουσία τους.
Από την άλλη πλευρά, η ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο αποσκοπεί στην καλύτερη οργάνωση και βιωσιμότητα των Επιχειρηματικών Πάρκων, στην αναβάθμιση των υποδομών και στην προσέλκυση νέων επενδύσεων. Στις οικονομικές της καταστάσεις περιγράφει επενδυτικό σχεδιασμό για τον εκσυγχρονισμό και την ολοκλήρωση υποδομών των πάρκων.
Το τελικό λόγο σε ορισμένα από τα κρίσιμα νομικά ζητήματα θα έχει πλέον η Δικαιοσύνη.
Μέχρι τότε, η υπόθεση της ΒΙΠΕ Ηρακλείου αποτελεί μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα περίπτωση για το πώς ένα νέο θεσμικό πλαίσιο, μια αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος και ένα διαφορετικό μοντέλο διαχείρισης μπορούν να επηρεάσουν εκατοντάδες επιχειρήσεις και επενδύσεις.
Και το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι απλό αλλά κρίσιμο: ποιος πρέπει τελικά να αποφασίζει για τη λειτουργία μιας Βιομηχανικής Περιοχής – ο διαχειριστής, οι ιδιοκτήτες και οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις ή το κράτος μέσω του θεσμικού πλαισίου;
Source link
