Παρεμβάσεις για τη βελτίωση της αγοράς εργασίας στην Κρήτη

Παρεμβάσεις για τη βελτίωση της αγοράς εργασίας στην Κρήτη

Πρόγραμμα με τίτλο «Εργαστήριο Συμβουλευτικής και Προσωπικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσης» για άνεργους, εργαζομένους και νέους ξεκινάει τον επόμενο μήνα η Περιφέρεια Κρήτης

Παρεμβάσεις  που θα εξασφαλίζουν ελκυστικές και ποιοτικές εργασιακές συνθήκες βασισμένες στη σταθερότητα και στην επαγγελματική εξέλιξη και όχι αποκλειστικά στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας χρειάζεται η Κρήτη.

Η ανάγκη βελτίωσης της ποιότητας εργασίας, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου κυριαρχεί η εποχικότητα, η αυτοαπασχόληση και οι ασταθείς εργασιακές σχέσεις βρίσκονται στο επίκεντρο των προτεινόμενων παρεμβάσεων του Περιφερειακού Μηχανισμού Διάγνωσης των Αναγκών της Αγοράς Εργασίας της Περιφέρειας Κρήτης, οι οποίες επιχειρούν να απαντήσουν σε διαρθρωτικά προβλήματα της τοπικής οικονομίας. Ο Μηχανισμός, ο οποίος έχει προχωρήσει σε μία εκτενή ποσοτική και ποιοτική χαρτογράφηση της αγοράς εργασίας στο νησί, επισημαίνει μέσα από τις δημοσιευμένες εκθέσεις του, ότι οι προτάσεις σε επίπεδο πολιτικής στην Κρήτη, πρέπει να δίνουν έμφαση στη θεσμική οργάνωση, διαφάνεια, αξιόπιστη πληροφόρηση και ενίσχυση των δεξιοτήτων που αφορούν το εργασιακό περιβάλλον συνολικά και να μην περιορίζονται απλά στην τεχνική κατάρτιση. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει στη στήριξη των γυναικών και των ευάλωτων ομάδων, όπου καταγράφεται αυξημένος κίνδυνος ανεργίας και επισφάλειας, καθώς και στις αγροτικές και ημιαστικές περιοχές, όπου οι επιλογές απασχόλησης παραμένουν περιορισμένες. Παράλληλα, ο Περιφερειακος Μηχανισμός, προτείνει την καλύτερη αξιοποίηση κινήτρων και εργαλείων για τη δημιουργία σταθερότερων θέσεων εργασίας, ειδικά σε τομείς χαμηλής παραγωγικότητας, όπως ο πρωτογενής. Ένας ακόμη βασικός άξονας αφορά τη μετάβαση σε νέες δεξιότητες, ψηφιακές και πράσινες, με τρόπο όμως κοινωνικά ισορροπημένο, ώστε να μη δημιουργούνται νέες κοινωνικές αποκλίσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μηχανισμός αναδεικνύει τη σημασία των οριζόντιων, μεταβιβάσιμων δεξιοτήτων, τα λεγόμενα soft skills, όπως η διαχείριση άγχους και εργασιακών συγκρούσεων, η επικοινωνία, η ψυχική ανθεκτικότητα και η εύρεση σαφούς επαγγελματικής ταυτότητας. Πρόκειται για δεξιότητες που δεν συνδέονται με έναν συγκεκριμένο κλάδο, αλλά επηρεάζουν καθοριστικά την παραμονή, την απόδοση και την ικανοποίηση του εργαζομένου στην εργασία.

Μειώνεται η ανεργία – Στερείται ανθεκτικότητας η αγορά εργασίας στην Κρήτη

Όλα τα παραπάνω προκύπτουν από τα ευρήματα του Περιφερειακού Μηχανισμού, τα οποία σκιαγραφούν μια αγορά εργασίας με αντιφατική εικόνα και εμφανείς ανισότητες. Συγκεκριμένα, ναι μεν η ανεργία στην Κρήτη για το 2025 καταγράφεται στο 5,24%, χαμηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο, ωστόσο, η ανάλυση του μηχανισμού δείχνει έντονες ανισότητες, καθώς στις γυναίκες η ανεργία ανέρχεται στο 8,4%, υπερτετραπλάσιο ποσοστό, σε σχέση με τους άνδρες, ενώ τα άτομα μη ελληνικής υπηκοότητας φτάνουν στο 12,5%, αποκαλύπτοντας ένα σαφές χάσμα ένταξης στην αγορά εργασίας. Ιδιαίτερα ευάλωτοι εμφανίζονται και οι νέοι 15-29 ετών, οι οποίοι είτε κινούνται μεταξύ περιστασιακής απασχόλησης και ανεργίας, είτε καθυστερούν την είσοδό τους στην αγορά εργασίας, ιδίως στις αστικές περιοχές της Κρήτης. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το στοιχείο της διάρκειας της ανεργίας, παρότι στους άνδρες είναι συχνά βραχυχρόνια, η μακροχρόνια ανεργία, εμφανίζεται στην ηλικιακή ομάδα 30-44 ετών, δηλαδή στον παραγωγικό πυρήνα της κοινωνίας.

Επιπλέον, παρότι το δείγμα επιχειρήσεων που καταγράφονται στην έρευνα είναι περιορισμένο, επιβεβαιώνει τη μονοκαλλιέργεια των τουριστικών καταλυμάτων, της εστίασης και της μεταποίησης τροφίμων. Με άλλα λόγια, ο τουρισμός εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό εργοδότη για την Κρήτη, χωρίς όμως να εγγυάται σταθερότητα, υψηλή παραγωγικότητα ή επαρκείς αμοιβές. Στο Ρέθυμνο, όπου η οικονομική δραστηριότητα είναι ακόμη πιο στενά συνδεδεμένη με τον τουρισμό, αυτή η εξάρτηση μεταφράζεται σε έντονη εποχικότητα, αβεβαιότητα για τους εργαζόμενους και περιορισμένες εναλλακτικές απασχόλησης εκτός σεζόν. Η ανάλυση της παραγωγικότητας της εργασίας από τον μηχανισμό, δείχνει ότι σε αρκετούς κλάδους ο κύκλος εργασιών ανά εργαζόμενο παραμένει χαμηλός, περιορίζοντας τη δυνατότητα βελτίωσης μισθών και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας. Το εύρημα αυτό, σύμφωνα πάντα με τον μηχανισμό, έρχεται σε αντίθεση με το αφήγημα της «ισχυρής ανάπτυξης» και αναδεικνύει ένα αναπτυξιακό μοντέλο που παράγει απασχόληση, αλλά όχι απαραίτητα βιώσιμες εργασιακές συνθήκες. Τέλος, η έκθεση αναδεικνύει τη στενή σχέση εκπαίδευσης και εργασιακής ισχύος, εξηγώντας ότι όσο χαμηλότερο το μορφωτικό επίπεδο, τόσο μικρότερη η δυνατότητα των εργαζομένων να επηρεάσουν τις συνθήκες εργασίας τους ή να διεκδικήσουν καλύτερους όρους. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μεγάλα τμήματα του εργατικού δυναμικού, ιδίως σε περιοχές όπως το Ρέθυμνο, παραμένουν εγκλωβισμένα σε έναν κύκλο χαμηλής ειδίκευσης και περιορισμένων προοπτικών. Με λίγα λόγια, η Κρήτη εμφανίζει χαμηλότερη ανεργία, αλλά όχι μια πιο δίκαιη ή ανθεκτική αγορά εργασίας, την ώρα που το πραγματικό πολιτικό ερώτημα δεν είναι αν μειώθηκε η ανεργία, αλλά αν το υπάρχον μοντέλο μπορεί να προσφέρει σταθερότητα, ισότητα και προοπτική, ιδιαίτερα σε περιοχές που εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τον τουρισμό.

Η ποιοτική έρευνα του Περιφερειακού Μηχανισμού έρχεται συμπληρωματικά να επιβεβαιώσει μία εικόνα εργασιακής επισφάλειας, χαμηλής ποιότητας εργασιακών σχέσεων, συγκρούσεων στους χώρους δουλειάς και περιορισμένης εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Για παράδειγμα, σύμφωνα με όσα αναφέρει ο μηχανισμός, στον τουρισμό κυριαρχεί η εποχικότητα, στον πρωτογενή τομέα η αβεβαιότητα και στο εμπόριο και στη μεταποίηση οι χαμηλές αμοιβές και τα ασταθή ωράρια. Σε αυτό το περιβάλλον, η επαγγελματική δυσαρέσκεια και η ψυχική επιβάρυνση εμφανίζονται ως καθοριστικοί παράγοντες αποσύνδεσης από την εργασία. Για την εκπόνηση της ποιοτικής έρευνας οργανώθηκαν ομάδες εστίασης σε Ηράκλειο και Ρέθυμνο το διάστημα Απριλίου – Φεβρουαρίου 2025, με τη συμμετοχή 48 ατόμων, οι 14 εκ των οποίων προέρχονταν από το Ρέθυμνο.

Ανάπτυξη επαγγελματικής ταυτότητας, αναγνώριση δεξιοτήτων και απόκτηση εργαλείων λήψης αποφάσεων

Με γνώμονα όλα τα παραπάνω η Περιφέρεια Κρήτης έχει προχωρήσει στη σύσταση ενός προγράμματος, με τίτλο «Εργαστήριο Συμβουλευτικής και Προσωπικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσης», το οποίο σχεδιάστηκε ως άμεση εφαρμογή των παραπάνω προτάσεων. Το εργαστήριο απευθύνεται σε ανέργους και εργαζόμενους που δεν είναι ικανοποιημένοι από την εργασία τους ή αναζητούν αλλαγή επαγγελματικού προσανατολισμού και σε νέους οι οποίοι απέχουν από την αγορά εργασίας, καθώς και από την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα ομαδικής υποστήριξης και ανάπτυξης δεξιοτήτων, ειδικά σχεδιασμένο για πολίτες που βρίσκονται σε διαδικασία αναζήτησης εργασίας ή σε στάδιο επαγγελματικής μετάβασης. Το χρονοδιάγραμμα του εργαστηρίου περιλαμβάνει οκτώ συναντήσεις οι οποίες θα πραγματοποιηθούν μέσα στον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο στο Ηράκλειο και μπορούν να συμμετέχουν άτομα από όλη την Κρήτη. Ο πρώτος κύκλος έχει ήδη συμπληρώσει τον μέγιστο αριθμό συμμετοχών, ωστόσο η Περιφέρεια φιλοδοξεί σε μία πιθανή επανάληψή του το επόμενο χρονικό διάστημα. Στόχος του εργαστηρίου είναι η ουσιαστική υποστήριξη των συμμετεχόντων στην ανάπτυξη της επαγγελματικής τους ταυτότητας, στην αναγνώριση των προσωπικών τους δυνατοτήτων και στην απόκτηση εργαλείων λήψης αποφάσεων για την επιτυχή επανένταξή τους στην αγορά εργασίας.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Κωνσταντίνος Φλουρής, σύμβουλος Ψυχικής Υγείας και προϊστάμενος Παιδείας και Δια Βίου Μάθησης της Περιφέρειας Κρήτης, «το πρόγραμμα απευθύνεται και σε αυτούς που βρίσκονται σε μία εργασιακή επισφάλεια», επισημαίνοντας ότι «έχει σημασία και το κατά πόσο ικανοποιημένοι είναι οι εργαζόμενοι από την εργασία τους». Όπως διευκρίνισε, τα δεδομένα του Περιφερειακού Μηχανισμού δείχνουν «έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων, που έχουν δουλειά, δεν είναι άνεργοι, αλλά δεν μένουν ικανοποιημένοι από αυτήν», είτε επειδή τα προσόντα τους υπερβαίνουν τη θέση είτε επειδή τα ενδιαφέροντά τους δεν αντιστοιχούν στο αντικείμενο εργασίας. Παράλληλα, όπως σημείωσε, «έχουμε στοιχεία και για την ποιότητα των εργασιακών σχέσεων», γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συζήτηση γύρω από τη διαχείριση συγκρούσεων, τις σχέσεις μεταξύ συναδέλφων και την ψυχική ανθεκτικότητα. Το εργαστήριο απευθύνεται επίσης στους νέους εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης και κατάρτισης, καθώς όπως τόνισε ο κ. Φλουρής, «γνωρίζουμε πλέον ότι στην Κρήτη υπάρχει και ένα κομμάτι νέων, που δεν δουλεύουν, δεν σπουδάζουν και μας ενδιαφέρει αυτούς τους ανθρώπους να τους προσεγγίσουμε». Παράλληλα, ο κ. Φλουρής ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται για ένα πρόγραμμα αποκλειστικά εύρεσης εργασίας, αλλά «είναι για ανθρώπους που θέλουν να εξερευνήσουν την επαγγελματική τους ταυτότητα ή και να δουν τι είναι αυτό που τους απομακρύνει από την ενεργό συμμετοχή».

Η επιλογή να δοθεί έμφαση σε οριζόντιες, ήπιες δεξιότητες και στην ενδυνάμωση των εργαζομένων δεν προκύπτει τυχαία, σύμφωνα με όσα σημείωσε μεταξύ άλλων ο κ. Φλουρής: «Οι άνθρωποι που δεν είναι ευχαριστημένοι, σύμφωνα με ποιοτικές έρευνες, αυτό δεν οφείλεται κυρίως στο  οικονομικό  κομμάτι, ούτε στο αντικείμενο, αλλά στο πώς βιώνουν την εργασία τους», ενώ επίσης σημείωσε ότι «ο Περιφερειακός μηχανισμός μας λέει ότι υπάρχουν ανάγκες σε διάφορες δεξιότητες, πράσινες και ψηφιακές για παράδειγμα. Στο συγκεκριμένο όμως εργαστήριο, θα ασχοληθούμε με οριζόντιες, ήπιες δεξιότητες. Θα μιλήσουμε δηλαδή για πράγματα που χρειάζονται σε όλα τα εργασιακά περιβάλλοντα. Η διαχείριση του άγχους ή η διαχείριση των συγκρούσεων ή η ψυχική ανθεκτικότητα και η αναγνώριση της επαγγελματικής ταυτότητας είναι πράγματα που οι άνθρωποι ούτως ή άλλως χρειάζονται ανεξάρτητα από το αν ασχολούνται με τον πρωτογενή ή τον τουριστικό τομέα». Πρόκειται για δεξιότητες που μπορούν να μεταφερθούν σε οποιοδήποτε επαγγελματικό περιβάλλον και να λειτουργήσουν ως βάση για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και επαγγελματική συνέπεια. «Τα στοιχεία του Περιφερειακού Μηχανισμού που μας οδήγησαν στη σύσταση του εργαστηρίου είχαν να κάνουν με τη χαμηλή ποιότητα των επαγγελματικών σχέσεων, την ικανοποίηση των ανθρώπων από τη δουλειά τους, όπου έχουμε ενδείξεις ότι χρειάζεται να παρέμβουμε στην ποιότητα της επαγγελματικής τους ζωής. Όλα τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν θα διατεθούν και για τον Περιφερειακό Μηχανισμό για να μας πουν τι θα χρειαστεί να κάνουμε στο μέλλον», ανέφερε τέλος ο κ. Φλουρής.


Source link