Θλίψη και βαθιά συγκίνηση έχει προκαλέσει στα Ανώγεια και σε ολόκληρη την Κρήτη η απώλεια του σπουδαίου Κρητικού καλλιτέχνη Γιάννη Ξυλούρη, γνωστού ως Ψαρογιάννη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών.
Αδελφός του Νίκου Ξυλούρη και του Ψαραντώνη, ο Γιάννης Ξυλούρης γεννήθηκε στα Ανώγεια το 1943 και ανήκε στη μεγάλη και ιστορική οικογένεια των Ξυλούρηδων, η οποία επί τέσσερις γενιές έχει προσφέρει ανεκτίμητη συμβολή στην κρητική μουσική παράδοση.
Ποιος ήταν ο Ψαρογιάννης
Η επαφή του με τη μουσική ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία. Σε ηλικία μόλις πέντε ετών ήρθε σε επαφή με το πρώτο του όργανο, το μαντολίνο, ενώ στη συνέχεια γνώρισε το λαούτο και τη λύρα. Μαθητής ακόμη του δημοτικού, άρχισε να «συνομιλεί» με τα παραδοσιακά μουσικά όργανα της Κρήτης, αποκαλύπτοντας από νωρίς το ξεχωριστό του ταλέντο.
Σε ηλικία 12 ετών συνόδευε ήδη με το λαούτο τον αδελφό του Νίκο Ξυλούρη, ενώ στα 14 του, το 1957, πραγματοποίησε την πρώτη του δισκογραφική δουλειά μαζί του. Στα 17 του χρόνια θεωρούνταν ήδη ένας από τους κορυφαίους λαουτιέρηδες της Κρήτης, με τους σημαντικότερους λυράρηδες του νησιού να επιδιώκουν συνεργασία μαζί του.
Παρότι το λαούτο και το μαντολίνο αποτέλεσαν τα όργανα που σημάδεψαν την πορεία του, ο Γιάννης Ξυλούρης δεν περιορίστηκε σε αυτά. Ασχολήθηκε με τη λύρα, το τραγούδι και τη σύνθεση, δημιουργώντας σύγχρονα κρητικά τραγούδια, τα οποία ξεχώριζαν για τη φαντασία, την τεχνική αρτιότητα και τη βαθιά τους σύνδεση με την παράδοση.
Γνώστης σε βάθος της μουσικής του τόπου του, πάτησε σταθερά στην κρητική παράδοση, αξιοποιώντας παράλληλα στοιχεία της έντεχνης μουσικής, με στόχο τη δημιουργία ενός προσωπικού και ολοκληρωμένου μουσικού ύφους. Η καλλιτεχνική του παρουσία υπήρξε έντονη, με πολυάριθμες συναυλίες και εμφανίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Κατά τη μακρόχρονη μουσική του διαδρομή συνεργάστηκε, πέρα από τους αδελφούς του Νίκο και Αντώνη, με σπουδαίους καλλιτέχνες όπως ο Κώστας Μουντάκης, κυρίως τη δεκαετία του ’60, καθώς και ο Βασίλης Σκουλάς. Παράλληλα, ανέπτυξε δημιουργικές συνεργασίες με μουσικά σχήματα από την Ήπειρο, τα νησιά του Αιγαίου και τη Μικρά Ασία, αλλά και με καταξιωμένους Έλληνες μουσικοσυνθέτες.
Ο Γιάννης Ξυλούρης καθιερώθηκε ως ο πλέον ηχογραφημένος λαουτιέρης της κρητικής μουσικής της εποχής του, αφήνοντας πίσω του δεκάδες δισκογραφικές δουλειές. Η μοναδική του τεχνική και η καλλιτεχνική του ποιότητα αποτυπώνονται σε ηχογραφήσεις που φέρουν τη σφραγίδα της τελειότητας και αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
Source link
